Stan informacji: 26 października 2026 r.
Od 1 września 2026 roku obowiązują nowe przepisy dotyczące korzystania przez uczniów z telefonów komórkowych i innych urządzeń elektronicznych. Dla nauczycieli organizujących wyjazdy najważniejsze jest rozróżnienie zwykłych zajęć poza szkołą od wycieczki szkolnej. Ustawowy zakaz w szkołach podstawowych nie oznacza automatycznego zakazu używania telefonu podczas każdej wycieczki.
Warunki korzystania z urządzeń podczas wyjazdu określa szkoła w swoim statucie. Dlatego przed wycieczką wychowawca lub kierownik powinien sprawdzić obowiązujące zapisy i przekazać je uczniom oraz rodzicom.
Czy na wycieczce szkolnej obowiązuje całkowity zakaz telefonów?
Nie. Ustawa z 3 lipca 2026 r. o zmianie ustawy – Prawo oświatowe (Dz.U. 2026 poz. 1036) wprowadziła odrębne rozwiązanie dla wycieczek organizowanych zgodnie z przepisami o krajoznawstwie i turystyce. Warunki korzystania z telefonów podczas takich wycieczek określa statut szkoły. Może on wskazywać także sytuacje, w których używanie urządzeń jest zakazane, z uwzględnieniem ustawowych wyjątków.
Nie należy zatem utożsamiać braku automatycznego zakazu z pełną dowolnością. Przed wyjazdem warto ustalić:
- czy telefon może być używany w autokarze;
- kiedy uczniowie mogą robić zdjęcia;
- czy podczas oprowadzania urządzenia pozostają schowane;
- jak wygląda kontakt z rodzicami;
- jakie zasady obowiązują w miejscu noclegu;
- jak szkoła reaguje na naruszenie regulaminu.
Wycieczka a zajęcia poza szkołą – ważna różnica
Nie każde wyjście poza budynek szkoły jest wycieczką w rozumieniu przepisów. Lekcja terenowa, przejście do biblioteki lub zajęcia sportowe mogą być zajęciami edukacyjnymi poza terenem szkoły. Ustawowy zakaz korzystania z telefonów w szkole podstawowej obejmuje również takie zajęcia, z przewidzianymi wyjątkami.
Charakter przedsięwzięcia należy ustalić na podstawie jego organizacji i dokumentacji, a nie wyłącznie nazwy. W razie wątpliwości nauczyciel powinien uzgodnić kwalifikację wyjścia z dyrektorem.
Jakie wyjątki należy uwzględnić?
Zgoda nauczyciela na określony cel
Ustawa przewiduje możliwość korzystania z urządzenia za zgodą nauczyciela, gdy służy ono realizacji programu nauczania, sprawdzeniu wiedzy lub kontaktowi z rodzicem w nagłej sytuacji. Na wyjeździe telefon może wspierać grę terenową, odczytywanie kodów QR, pracę z aplikacją edukacyjną lub dokumentowanie projektu – zgodnie z zasadami szkoły.
Potrzeby zdrowotne ucznia
Przepisy uwzględniają zgodę dyrektora na wniosek ucznia lub rodzica niepełnoletniego ucznia, jeśli choroba, niepełnosprawność lub inne szczególne potrzeby wymagają korzystania ze specjalistycznego sprzętu lub aplikacji monitorującej zdrowie. Takie ustalenia trzeba uwzględnić również w organizacji wyjazdu.
Bezpośrednie zagrożenie
Wyjątek dotyczy również bezpośredniego zagrożenia zdrowia, życia lub mienia. Ograniczenia statutowe na wycieczce nie mogą pomijać wyjątków przewidzianych w ustawie.
Statuty szkół: termin do 31 grudnia 2026 roku
Ustawa weszła w życie 1 września 2026 r. Szkoły mają dostosować statuty do 31 grudnia 2026 r. Przepis przejściowy zachowuje do czasu dostosowania statutu dotychczasowe postanowienia dotyczące wnoszenia i korzystania z urządzeń na terenie szkoły. Przed wyjazdem należy sprawdzić aktualny statut swojej placówki, a nie opierać się wyłącznie na ogólnym komunikacie.
W dokumentach dotyczących wycieczki warto jasno opisać czas korzystania z urządzeń, kontakt z rodzicami, fotografowanie, zasady podczas posiłków i ciszy nocnej oraz sposób reagowania na naruszenia. Regulamin wycieczki powinien pozostawać zgodny ze statutem.
Przykładowe zasady na wyjazd
Poniższa propozycja jest wskazówką organizacyjną, nie gotowym przepisem zastępującym statut:
Podczas oprowadzania i wspólnych posiłków telefon pozostaje wyciszony i schowany. Korzystanie z urządzenia odbywa się w czasie i na zasadach określonych przez szkołę, z uwzględnieniem ustawowych wyjątków. Uczestnicy szanują prywatność innych osób i nie nagrywają ich wbrew ich woli. Pilny kontakt z rodzicem można uzgodnić z opiekunem.
Zasady przechowywania sprzętu i odpowiedzialności należy ustalić oddzielnie. Sam zapis w regulaminie nie rozstrzyga automatycznie odpowiedzialności za zgubienie lub uszkodzenie telefonu.
Czy nauczyciel może siłą odebrać telefon?
Przewodnik MEN wskazuje, że nauczyciel nie ma uprawnień do siłowego odebrania uczniowi urządzenia. Reakcja powinna odpowiadać prawu i statutowi szkoły. MEN opisuje działania wychowawcze oraz konsekwencje statutowe, zamiast stosowania przymusu.
Jeżeli szkoła organizuje miejsce przechowywania urządzeń, musi uwzględnić bezpieczeństwo sprzętu i prywatność uczniów. Nie daje to osobom nieuprawnionym prawa do przeglądania zawartości telefonów.
Kontakt z rodzicami bez nieporozumień
Przed wyjazdem warto przekazać rodzicom numer do osoby wskazanej do pilnego kontaktu oraz godziny korzystania przez uczniów z własnych telefonów. Rodzice powinni wiedzieć, że podczas zwiedzania dziecko może nie odpowiadać natychmiast.
Dobrze sprawdza się krótka informacja organizacyjna zawierająca harmonogram, zasady komunikacji, ustalenia dotyczące fotografowania i sposób przekazywania pilnych wiadomości. Potrzeby zdrowotne ucznia należy omówić indywidualnie, z poszanowaniem poufności.
Telefon jako narzędzie, nie główna atrakcja
Wycieczka daje okazję do rozmowy, obserwacji i współpracy. Warto zaproponować uczniom zadanie, które wymaga patrzenia na otoczenie: znalezienie detalu architektonicznego, przygotowanie krótkiej relacji lub rozwiązanie zagadki w zespole.
Telefon może pomóc w realizacji takiego zadania, lecz nie musi towarzyszyć każdej minucie wyjazdu. Rozsądne zasady łączą czas bez ekranu z celowym użyciem technologii. Urządzenie nie zastępuje nadzoru opiekunów, sprawdzania obecności ani ustalonych miejsc zbiórek.
Najczęściej zadawane pytania
Czy uczeń może mieć telefon na wycieczce?
Nie ma automatycznego ustawowego zakazu posiadania telefonu podczas każdej wycieczki. Należy sprawdzić warunki obowiązujące w konkretnej szkole.
Czy szkoła może ograniczyć używanie telefonu?
Tak. Statut określa warunki korzystania z urządzeń podczas wycieczek i może wskazywać sytuacje objęte zakazem, z uwzględnieniem ustawowych wyjątków.
Czy można wykorzystać smartfon do gry miejskiej?
Można zaplanować takie zadanie w uzgodnieniu z nauczycielem i zgodnie z zasadami szkoły. Warto przygotować również rozwiązanie dla uczniów bez własnego urządzenia.
Kto odpowiada za zgubiony telefon?
To zależy od okoliczności, sposobu przechowywania i właściwych przepisów. Nie można z góry przesądzić odpowiedzialności jednym ogólnym zapisem.
Dobrze przygotowany wyjazd zaczyna się przed zbiórką
Najważniejsze są jasne zasady, zgodność dokumentów szkolnych oraz wcześniejsza rozmowa z uczniami i rodzicami. Dla szkół z Poznania i Wielkopolski planujących wyjazd warto połączyć ustalenia wychowawcze z dobrze ułożonym programem i czasem na integrację.
Sprawdź wycieczki szkolne Alfa Tour lub zapytaj o program dla swojej klasy. Zasady opieki i korzystania z telefonów szkoła zatwierdza zgodnie ze statutem i decyzjami dyrektora.
Źródła i aktualność
Informacje sprawdzono 26 października 2026 r. Materiał informacyjny nie zastępuje analizy statutu szkoły ani indywidualnej porady prawnej.
